Tekstblunders: we maken ze allemaal. Toch zijn er woorden die je heel vaak gebruikt, en die je dus maar beter even goed in je hoofd kunt printen – of je hangt ze op in de buurt van je computer.
Mijn favoriete top 10:

Bijna te voor de hand liggend is ‘Ik ben groter als hem’. Dat zeg je alleen als je in bepaalde buurten bent opgegroeid. ‘Als hem’ wordt dan ook wel uitgesproken ‘as hemmes’. Dat wil je vast niet, dus gebruik je gewoon ABN en zeg je: ik ben groter dan jij, of even groot als.

Lekker helder
In de categorie ‘niet doen’ valt het gebruik van ‘ik heb zoiets van’
Het is een quasi verlegen manier om te zeggen wat je vindt. Zeg het dan gewoon, of gebruik woorden als ‘misschien’ of ‘waarschijnlijk’ om je twijfel aan te geven. En nee, dat is niet brutaal, maar gewoon lekker helder.

Frustrerend
Een blijvende ergernis, veel gezien bij de jongere generatie: het verkeerde naamwoord bij ‘je irriteren aan’. Het is: ‘je ergert je aan’, of: iets irriteert jou, of hem, of haar, zonder voorzetsel.  

Snel als een streep
Ook e-mailen blijft een lastige, zeker als het verleden tijd wordt. Het is met streepje en volledig in het Nederlands. Hij e-mailt dus, of e-mailde. En de brief is al ge-e-maild. Zonder puntjes op de e. Die dubbele streepjes, ach, die nemen we voor lief. Omdat het zoveel sneller is dan die oude postduif of de fax.

Kip of ei met ei/ij
Leiden/lijden, peiler/pijler, twijfelen/weifelen, wijd/weids, vlijen of vleien. Het mag allemaal, maar mix & match is hier niet de bedoeling. Nog even op een rijtje:

  1. Leiden is dus voorbehouden aan de leider, die ook wel eens pijn lijdt
  2. De pijler heb je nodig als hoeksteen voor het gezin, waar je geen enquête nodig hebt om de stemming te peilen. 
  3. Twijfelen doe je als je het nog niet weet, weifelen is vooral uitstellen van gedrag. Tweifelen is streng verboden.
  4. Weids is het vrije uitzicht over weilanden of water, iets wijds draag je als je je figuur graag wilt camoufleren. Weidelijk is dan weer uitsluitend voorbehouden aan jagers, mits die netjes volgens het boekje van de KNJV jagen.
  5. Vleien mag best als je een wit voetje wilt halen, maar om jezelf daarbij tegen iemand aan te vlijen, dat gaat toch meestal net een stap te ver. 

Op een onbewoond eiland
Als je getrouwd bent met een eilander, leer je al snel af om te zeggen dat je in Ameland bent, of in welk ander eiland dan ook… Je zit er op, totdat de boot je terugvaart en jij weer voet aan vaste wal zet. 

Verspilling met printen
Uitprinten; het zou verboden moeten worden. Printen is meer dan genoeg, hoewel uitzetten daarna wel stroom bespaart.

Te vaak gebeurd
‘Het gebeurd’ zie je zo vaak tegenwoordig, dat je bijna zou denken dat het zo hoort. Mijn theorie is dat het extra vaak mis gaat met juist dit woord, omdat je het vaak gebruikt in de verleden tijd, als het al is gebeurd. Maar die ene keer dat het zich dan in het NU afspeelt, gebeurt er iets, en dat vraagt net zo goed om een –t op het eind als ‘hij verklaart’ en ‘hij ontwikkelt’.

Duitse eend
Tja, überhaupt… Daar is gewoon geen Nederlands woord voor. Een aardig alternatief is sowieso, zelfs goedgekeurd door het witte boekje en de Dikke van Dale, maar het blijft een vreemde eend met die twee s-jes.

Kleine ondernemers:  kleine letter
Ben je ondernemer, dan doe je wellicht zaken met zzp’ers. Dat woord is zo ingeburgerd dat het niet in hoofdletters hoeft en evenmin met punten ertussen. Zelf heb ik altijd de neiging om zzp-er te schrijven. Maar dat streepje verbindt alleen twee echte woorden, en dat is hier niet aan de orde. Daarom schrijf je ook ‘A4’tje’ met een hoge komma, totdat je er een compleet woord achter plakt: ‘A4-formaat’ is dus wel met een streepje. 

Bij twijfel? Niet mixen, niet gokken, niet blindelings kiezen, maar gewoon even googelen. Ook dat woord staat in de Dikke van Dale trouwens….

 

5 Reacties

  1. Leuke blog! Van die heel herkenbare dingen. Ik heb er nog eentje: teveel. Iets is te veel of er is een teveel aan. Inmiddels is het trouwens zo dat twee zelfstandig naamwoorden, of zoals jij schrijft twee echte woorden, niet verbonden worden door een streepje, maar aan elkaar geschreven worden. Dat leidt soms tot lange onduidelijke woorden. Tja, de Nederlandsche taal is ook niet meer wat het geweest is…

    Antwoord
    • @Anouk, tja, die nieuwe spelling. Gelukkig mag een streepje vaak nog wel, en dan vind ik het voor de leesbaarheid toch wel prettig, zeker in driedubbele samenstellingen en zeker in webtekst waar je snel doorheen wilt scannen.
      En @Geraldine, ik wou dat alle native speakers die stam+t zouden hanteren, want ook voor hen is de regel eigenlijk heel duidelijk. Schrijven is niet moeilijk, je moet soms alleen even de tijd nemen om terug te lezen wat je hebt geschreven…. Dank je wel voor jullie reacties!

      Antwoord
  2. Als niet native speaker, heb ik hier heel veel aan. Ondanks dat ik tweetalig ben (NL-ENG) moet ik zeker opletten dat ik dit soort gewoontes niet overneem als ik in het NL schrijf. Checken op Google is een goede tip!

    Ik moest altijd glimlachen als ik mensen hoorde zeggen het is ‘dt’ hoor, als ze het over de derde persoonsvorm van een werkwoord spraken. Gelukkig leerde ik, als buitenlander, dat het simpelweg stam + ‘t’ is, dus, weet ik dat, ongeacht met welke letter de stam eindigt, in de derde persoonsvorm (tweede ook trouwens) er een ‘t’ achteraan komt.

    Dank je wel, Meta.

    Antwoord
  3. Heel herkenbaar. Dagelijks hoor ik deze Nederlandse verhaspelingen. Soms is het zelfs komisch.

    Het is de vraag of je zo de nadruk moet leggen op die fouten die worden gemaakt. Hoort het niet bij taalevolutie? Dat kan een leuke discussie opleveren. Ach, het is allemaal ook zo overwelmend… 😉

    Antwoord
  4. Dag Meta, leuke blog! Ik ben zelf ook een beetje een taalpurist en als je niet oppast kun je je dan aan heel veel ergeren tegenwoordig. Dat doe ik dus vaak maar niet meer, hoewel ik ‘een aantal mensen HEBBEN’ nog altijd erg blijf vinden. Dat is inmiddels zo ingeburgerd dat het ook in de betere kranten fout wordt gebruikt en bij de journaals op de tv al bijna standaard. Maar de topper vind ik toch wel Marktplaats: “het artikel verkeerd in goede staat”… Succes met je blog en met tekstschrijven.

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Delen mag, graag zelfs

Wie kan deze tips nog meer gebruiken?